<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/" xmlns:feedburner="http://rssnamespace.org/feedburner/ext/1.0" version="2.0">
 <channel>
  <title>Ελληνική Λαογραφία</title>
  <link>http://laografos.pblogs.gr/</link>
  <description>Παραδοσιακά επαγγέλματα &amp;amp; συνήθειες, ακούσματα, παραδόσεις, λεξιλόγιο, παροιμίες...</description>
  <language>el</language>
  <pubDate>Sat, 07 Nov 2009 03:36:55 +0200</pubDate>
  <lastBuildDate>Sat, 07 Nov 2009 03:36:55 +0200</lastBuildDate>
  <generator>Phaistos Networks Blog Engine</generator>
  <item>
   <title>Ο ταλαντούχος Ευγένιος Σπαθάρης</title>
   <description><![CDATA[<p>Πολλές φορές αναρωτιόμαστε και λέμε γιά κάποιον, μα τί σπουδαίο έκανε που τον μνημονεύουν και πρέπει να τον θυμούνται οι άλλοι ίσως και γιά πάντα. Να τον θυμούνται ας πούμε σαν τον Αίσωπο...! Ναί, σαν τον Αίσωπο. Ο Αίσωπος δεν ήταν κάτι παρά πάνω από έναν παραμυθά της εποχής του, που ας πούμε ότι όταν έγραφε ένα παραμύθι, πήγαινε μετά στην αγορά (καφενείο της εποχής του) και το ανακοίνωνε στους φίλους του.</p>

<p>Εκείνο όμως που έμεινε από τον Αίσωπο, μετά από περισσότερο από δυόμιση χιλιάδες χρόνια σε όλα τα μήκη και τα πλάτη της Γης, ακόμα και στα πανεπιστήμια της Κίνας, είναι να διδάσκονται από τους μύθους του. Δίδασκε τους ανθρώπους με το δικό του τρόπο και με χειροπιαστά πράγματα ώστε τα μεγάλα νοήματα να γίνονται αντιληπτά και από τον πλέον άξεστο.</p>

<p>Ο Καραγκιόζης που έπαιζε ο Ευγένιος Σπαθάρης, ήταν μιά φτηνή διασκέδαση και με ταπεινά πράγματα. Ενα λυχνάρι, ένα πανί και δυό τρία χαρτόνια κομμένα σε σχήμα ανθρώπου. Ο Σπαθάρης, όπως και πολλοί άλλοι σε μικρότερο βαθμό, αγκάλιασαν τον καραγκιόζη σαν θέαμα γιατί παρασύρονταν από τις αντιδράσεις του κοινού. Το κοινό δεν είχε ηλικία και τάξη. Ηταν οι πάντες.</p>

<p>Το θέμα του Καραγκιόζη που με βεβαιότητα δεν μπορεί κανείς να μας πεί από πού ξεκινάει και που έχει διάφορα ονόματα από την χώρα που το εισάγει και το συντηρεί, από πού ξεκίνησε... Καρα -γκιόζης ίσως είναι ο μαυρομάτης.</p>

<p>Ο μαυρομάτης που έχει μαυρισμένο το μάτι του από ξενύχτι, κούραση, αγωνία περιπέτεια και άλλα. Καραγκιόζης δεν θα μπορούσε να γίνει ένας Λούκουλος ή ένας χοντροαστός. Καραγκιόζης ήταν ο καταπιεσμένος που του έτρωγαν τη δούλεψη και τα παιδιά του μα και η κοιλιά του γουργούριζε από την άδικη πείνα. Ηρθε λοιπόν ο Καραγκιόζης σαν θέαμα και ρίζωσε στα πλήθη που ήταν, ένιωθαν και πράγματι ήταν καταπιεσμένα.</p>

<p>Αν πάρουμε τη σκλαβιά των Ελλήνων από τους άξεστους Τούρκους, θα καταλάβουμε τον λόγο της αδικίας. Η αδικία έφερε την Επανάσταση και η Επανάσταση τον διωγμό και την απώλεια των μέσων των καλοπαερασάκηδων Μπέηδων, Σεμπαμπλήδων και Τσιμπλήδων. Ο καραγκιόζης είχε μακρύ χέρι να κλέβει γιά να ζήσει και εμείς είχαμε τους αρματωλούς και κλέφτες ήρωες. Είχε καμπούρα για να αντέχει το ξύλο και είχε πάθει ανοσία. Ηταν -βάσει των Νόμων της φύσεως- υπεύθυνος για τη διαιώνιση του είδους και σαν τέτοιος έπρεπε να ζήσει.</p>

<p>Ο Ταλαντούχος Ευγένιος Σπαθάρης που από τον Μίμαρο και άλλων δοσκάλων του είδους, έπιασε το θέμα σε όλη του την έκταση και βάση. Ηταν διαχρονικός, ήταν αληθινός ήταν ωραίος έλεγε ο Μάκης Τριανταφυλλόπουλος στην εκπομπή του Ζούγκλα.</p>

<p>Εφυγε άδικα, έφυγε ανέλπιστα και η κηδεία του έγινε στο Μαρούσι την 13η Μαϊου 2009.
</p>

<p>Κόσμος πολύς, διάσημοι, επίσημοι, ανεπίσημοι κατεύθασαν εκτός από μένα. Δεν πήγα γιατί ήμουν πολύ μακριά και οικογενειακές και επαγγελματικές υποχρεώσεις δεν μου επέτρεψαν να παραβρεθώ.
</p>

<p>Αν ρωτούσες τώρα κάποιον από αυτούς που πήγαν να τον αποχαιρετήσουν, θα σού έλεγε. Ηταν φίλος καλός. Τον είχες δεί ποτέ, τον είχες χαιρετήσει; Αλλος θα έλεγε ναι, όχι, ξέρω τα έργα του, ήταν ο μεγαλύτερος στο είδος του, είχε κάνει πασίγνωστη τη Χώρα του στα πέρατα της Οικουμένης.</p>

<p>Εγώ τί να πώ που τον γνωρίζω αρκετά χρόνια, έχει ασχοληθεί μαζί μου και η επιτυχία στο βιβλίο μου <span style="font-weight: bold;">ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ</span> έχει εξώφυλλο τρία έργα του Ευγένιου.</p>

<p>Με τον αείμνηστο γνωριστήκαμε το 1995, αν δεν κάνω λάθος, στην Καλαμάτα και του έδωσα την δεύτερη έκδοση του πιό πάνω βιβλίου μου. Διάβασε γιά τα παλιά Επαγγέλματα και σαν πανέξυπνος και ακούραστος άνθρωπος, κάθισε και ζωγράφισε όχι ένα και δύο, αλλά σαράντα παραδοσιακά επαγγέλματα.</p>

<p>Έτσι βγήκε για το <span style="font-weight: bold;">ΣΠΑΘΑΡΕΙΟ ΜΟΥΣΕΙΟ</span> του Δήμου Αμαρουσίου του 1999 το ημερολόγιο του Δήμου με όλα τα παλιά Επαγγέλματα. Τον βρήκα στο Σπαθάριο Μουσείο και του είπα ποιος είμαι.</p>

<p style="font-style: italic;">- Α είσαι το παιδί από την Καλαμάτα που μου έδωσε το βιβλίο με τα παλιά Επαγγέλματα; μου είπε.</p>

<p style="font-style: italic;">- Ναι του λέω, αλλά δεν έγραψες στο ημερολόγιο ότι τα θυμήθηκες από το βιβλίο μου.</p>

<p style="font-style: italic;">- Ναι, μου λέει, έχεις δίκιο! Θα σου το γράψω τώρα και πήρε ένα δωδεκάφυλλο, μεγάλων διαστάσεων ημερολόγιο και σημείωσε στην πρώτη σελίδα.</p>

<p><span style="font-weight: bold;">ΠΑΡΑΚΙΝΟΥΜΕΝΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΚΩΣΤΑ ΜΠΑΛΑΦΟΥΤΗ ΜΕ ΤΑ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ ΕΒΓΑΛΑ ΤΟΥΤΟ ΤΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ</span>.</p>

<p>Από τότε όσες φορές ανέβαινα στο Μαρούσι, τον έπαιρνα τηλέφωνο και ερχόταν στο Μουσείο του. <span style="font-style: italic;">Να, έλα να δεις, μου έλεγε, αυτές τις φιγούρες που έχουν αυτή την ιστορία. Παρε αυτό το βιβλίο με τα ταξίδια μου, αυτά είναι τα όργανα που παίζαμε στους θιάσους, έλα και στο υπόγειο να δείς και τα υπόλοιπα.</span> Με φιλοξενούσε και με ρωτούσε τί γνώμη έχω γιά τον Καραγιόζη.</p>

<p><span style="font-style: italic;">Ο καραγκιόζης του έλεγα είναι μιά ιδέα</span> (από το ιδεώδες)</p>

<p>Του είπα ότι ο Καραγκιόζης σαν θέαμα, δεν πέρασε από το μικρό μου χωριό, αλλά όταν τον πρωτοείδα στο Γυμνάσιο που πήγα στην Πύλο, έγινε το πρώτο μου όνειρο.</p>

<p>Οταν έβγαλα την τρίτη έκδοση του βιβλίου μου, του ζήτησα να μου επιτρέψει να βάλω στο εξώφυλλο του βιβλίου μου από τα έπαγγέλματα του ημερολογίου του.</p>

<p>Η απάντησή του ήταν: Και τί με ρωτάς, αφού δικά σου είναι!</p>

<p>Την ίδια αγάπη μου έδειξε και η υπέροχη κόρη του η Μένια που είναι η Διευθύντρια του Μουσείου του. Από τότε με καλούσαν σε όλες τις εκδηλώσεις του Μουσείου και εγώ μη μπορώντας να πάω, τις κράτησα όλες σαν έργα τέχνης.</p>

<p>Τί να ευχηθώ εγώ τώρα στην οικογένειά του, αφού ο άνθρωπος είναι αθάνατος και θα ζήσει και αυτός σαν τον Αίσωπο. Παραμυθάς και ο ένας και ο άλλος. Και οι δύο έπιασαν το σφιγμό της Κοινωνίας και με πάθος τον καλλιέργησαν γιά το καλό της ανθρωπότητας.</p>

<p>Ας είναι λοιπόν αιωνία του η μνήμη και εγώ και τα παιδιά μου και τα εγγόνια μου είμαστε υπερήφανοι που του είχαμε και μας είχε σφύξει το χέρι.</p>

<p style="text-align: right;">Ε ρε γλέντια, γειά σου Ευγένιε και καλό ταξίδι.</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/05/458498.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/05/458498.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/05/458498.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-05-15T10:24:36+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Παρουσίαση Λαογραφικού Μουσείου Γιάλοβας</title>
   <description><![CDATA[<div id="__ss_1326728" style="WIDTH: 477px; TEXT-ALIGN: left">
     <object style="MARGIN: 0px" height="510" width="477">
        <param name="movie" value="http://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayerd.swf?doc=yalovafolkloremuseumupdated-090422083023-phpapp01&amp;stripped_title=yalova-folklore-museum" />
        <param name="allowFullScreen" value="true" />
        <param name="allowScriptAccess" value="always" />
        <embed src="http://static.slidesharecdn.com/swf/ssplayerd.swf?doc=yalovafolkloremuseumupdated-090422083023-phpapp01&amp;stripped_title=yalova-folklore-museum" type="application/x-shockwave-flash" allowscriptaccess="always" allowfullscreen="true" width="477" height="510" />
    </object>
</div>

<div id="__ss_1326728" style="WIDTH: 477px; TEXT-ALIGN: left">
    
</div>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/04/paroysiash-laografikoy-moyseioy-gialobas.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/04/paroysiash-laografikoy-moyseioy-gialobas.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/04/paroysiash-laografikoy-moyseioy-gialobas.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-04-22T16:37:11+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Γενικά Αρχεία του Κράτους - Νομός Μεσσηνίας</title>
   <description><![CDATA[Ανατρέχοντας κανείς στα παλιά αρχεία που υπάρχουν στα συμβολαιογραφία και σε πηγές στοιχείων που υπάρχουν σε ιδιωτικές συλλογές, κάνει μνημόσυνο στους πρωτεργάτες της εδραίωσης του σημερινού Ελληνικού πολιτισμού. Μαθαίνει πράγματα που έχουν ξεχαστεί. Συντηρεί τον πλούτο της φαντασίας των απλών ανθρώπων, που η τουρκοκρατία και γενικώς η ξενοκρατία στέρησε ή είχε καταπνίξει γιά εκατοντάδες χρόνια. Οι κατακτητές είχαν αφήσει το λαό στην αμάθεια. Παρ';όλα αυτά δεν αργήσαμε να σταθούμε στα πόδια μας. Η μεγάλη αξία αυτών των στοιχείων, φαίνεται και στο βιβλίο που κυκλοφόρησε τελευταία με τις συμβολαιογραφικές πράξεις του ΝΗΣΙΟΥ {Μεσσήνης] του έτους 1835.

Την παρουσίαση έκανε η κυρία Αναστασία Μηλίτση-Νίκα και προλόγιζε ο αείμνηστος Νομάρχης Μεσσηνίας Παναγιώτης Φωτέας και ο Νησιώτης καθηγητής Πανεπιστημίου κ. Βασίλης Κρεμμυδάς. [έκδοση 1996]

Εκεί συναντούμε επαγγέλματα όπως, απόμαχος, γούναρης, ενοικιαστής προσόδων, καζάζης, οψωνοπώλης, παπουντζής, πνευματοποιός, ρακοπώλης, ταριχοπώλης και άλλα. Μαθαίνουμε επίσης παλιές λέξεις όπως. Βορός, ευκαιρώνω, λαχούρι, ορδινία, οσπίτιον, συντρόφι, τραβάκολο και πάρα πολλές άλλες ξεχασμένες που τότε είχαν τη χρήση τους.

Το γενικό συμπέρασμα σε όλη αυτή τη διαδικασία είναι ότι ο κάθε ένας και μάλιστα ο πιό αδύνατος εύρισκε σιγουριά και πίστη. Είτε με μάρτυρες, είτε με δικαστικές αποφάσεις, είτε με δημοπρασίες, εύρισκε που λένε κάπως το δίκιο του. Σήμερα δυστυχώς προέχει το οικονομικό θέμα και το χάος που προκαλούν, αν μη τί άλλο, οι δικηγόροι.

Το υπ';αριθ. 20 συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Νησίου Ηλία Γ.Βεργόπουλου μας λέει σε περίληψη.

<em>"Ο Γεώργιος Πατσαβούρας κηπουρός, κάτοικος Νησίου, αναφέρει ότι στις δέκα Απριλίου 1832 επώλησε στον Κώστα Νικολόπουλο Γαρζενικιώτη, αγωγιάτη, έναν ίππον μπασιουρόν, ασπραχείλικον και με τρίχα ντορή, προς 410 δραχμές".</em> Από κάτω υπογράφουν οι μάρτυρες.

Στο συμβόλαιο 158 αναφέρει .

<em>"Για την εξαγωγή στη Γένοβα βδελλών, οι Μπενιζέλος Παναγιωτόπουλος και Τομάζος Μπουέρος.συμφώνησαν να προμηθευτούν βδέλλες για εμπορική χρήση και επιφόρτησαν διαφόρους για την αγορά, προς επτά δραχμές τη χιλιάδα.

Εκαστον των δύο μερών να αγοράσει και να πληρώσει το ένα προς το άλλο την τιμήν της ημίσιας αυτής ποσότητας".
</em>Στη Μεθώνη υπάρχουν επίσης και ίσως πιό αξιόλογα στοιχεία στα συμβόλαια που έγιναν μετά την απελευθέρωση και απομάκρυνση και των τελευταίων Γάλλων.

Ισως αυτό το συμβόλαιο να αποτελεί και παγκόσμια πρωτειά.

Ορίζονται οι όροι και τα ποσά που κατέβαλε κάποιος που πλήρωσε άλλον να πάει στρατιώτης για λογαριασμό του. 
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/genika-arheia-toy-kratoys-nomos-messhnias.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/genika-arheia-toy-kratoys-nomos-messhnias.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/genika-arheia-toy-kratoys-nomos-messhnias.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-03-31T09:43:48+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>15 Μαρτίου - Επέτειος για τη Μάχη της Σχοινόλακας</title>
   <description><![CDATA[<p>Ο χρόνος κυλάει γρήγορα, οι μέρες παιρνούν και οι ώρες για την Επέτειο της Μάχης της Σχοινόλακας πλησιάζoυν</p>

<p>[...<em>Την 15<sup>η</sup> Μαρτίου το πρωί, ημέρα Κυριακή, στις εννέα η ώρα, άρχισε η επίθεση.</em></p>

<p><em>Ο Καρατάσος τους περίμενε να φτάσουν σε απόσταση βολής. Έδωσε το σύνθημα και ακούστηκαν οι πρώτοι πυροβολισμοί. Η ημέρα δεν ήταν καλή για τους αραπάδες. Ανοιξε ο ουρανός τους ασκούς του και η βροχή αχρήστεψε τις μπαρούτες τους που δεν έπαιρναν φωτιά. Ντουφεκιά δεν έριξαν</em>...]</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/15-martioy-epeteios-gia-th-mahh-ths-shoinolakas.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/15-martioy-epeteios-gia-th-mahh-ths-shoinolakas.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/15-martioy-epeteios-gia-th-mahh-ths-shoinolakas.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-03-07T09:52:25+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Ο ΠΕΤΡΟΠΕΛΕΚΑΝΟΣ / ΓΛΥΠΤΗΣ</title>
   <description><![CDATA[<p>Πελεκάνος είναι εκείνος που πελεκάει μιά πέτρα να της δώσει κάποιο σχήμα. Μπορεί να την κάνει αγκωνάρι γιά γωνίες σπιτιών, μπορεί να την κάνει πέτρινο γουδί, γούρνα, σκάφη και άλλο διακοσμητικό είδος. Από αυτόν τον πετροπελεκάνο ξεκίνησαν και οι γλύπτες. Αυτοί παίρνουν πιο μαλακό υλικό από την πέτρα, όπως είναι το μάρμαρο και κάνουν τα αγάλματα και τις προτομές. Σήμερα φυσικά που με το ρεύμα δουλεύουν πολλά μηχανήματα και εργαλεία τα πράγματα είναι πιό εύκολα. Τότε δούλευαν με το σφυρί και το καλέμι να φέρουν στα μέτρα τους τις πέτρες που έβγαζαν με τα φουρνέλα οι φουρνελάδες.

Λέμε ότι ο γλύπτης σμιλεύει, δηλαδή δουλεύει με τη σμίλη κοπίδι, σκαρπέλο, κάποιον πέτρινο όγκο. Το τί θα βγεί από εκεί πολλές φορές εξαρτάται από το σχήμα της πέτρας.

Στην αρχαιότητα οι χτίστες έχτιζαν τις πέτρες χωρίς καμμία επεξεργασία. Αργότερα διόρθωναν τα ελαττώματά τους και τις πελεκούσαν να πάρουν την μορφή που χρειαζόταν ο χώρος για τον οποίον προορίζονταν. Οι πετροπελεκάνοι έφταναν σε τέτοιο σημείο τελειότητας που να κάνουν έργα που να προκαλούν τον σημερινό θαυμασμό για τις γνώσεις και την τελειότητά τους. 

Ολόκληρος Παρθενώνας χτίστηκε από την τεχνική των γλυπτών και των πετροπελεκάνων.

Στα χρόνια μας και πριν, οι πρώτοι και καλύτεροι πετροπελεκάνοι και χτίστες ήσαν οι Λαγκαδιανοί στην Πελοπόννησο και πολλοί άλλοι στα νησιά μας.

 
</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/o-petropelekanos-glypths.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/o-petropelekanos-glypths.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/03/o-petropelekanos-glypths.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-03-04T23:07:15+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Καθαρή Δευτέρα</title>
   <description><![CDATA[<p>Η Καθαρή Δευτέρα ήταν και αυτή Αργία. Όσοι πήγαιναν για δουλειά, ήταν προδότες του εθίμου και δεν έπρεπε να τους περάσει. Έτσι πολλούς που πήγαιναν στα χωράφια σηκωτούς τους κουβαλούσαν στο χωριό. Μερικοί την έλεγαν καθαρή γιατί λέει καθάριζαν τα φαγητά που τους είχαν μείνει από την προηγούμενη. Είναι και αυτό μια εκδοχή.

Εκεί στην υποτιθέμενη πλατεία που ήταν πολλές φορές στρωμένη με τις κοπριές των ζώων, γινόταν το πανηγύρι. Άλλος έκανε τον χωροφύλακα, τον γύφτο, το ζητιάνο, το γαμπρό, τη νύφη, τον παπά, τον αστυνόμο και ότι άλλο σκαρφιζόταν το μυαλό του. Έτρωγαν ότι έφερνε ο κάθε ένας από το σπιτικό του και έπιναν διάφορα κρασιά. Έτσι μεθούσαν πιο εύκολα και γινόταν που λένε οι Μεθωναίοι του Κουτρούλη ο γάμος.

Ελάχιστες φωτογραφίες υπάρχουν από αυτά τα γλέντια γιατί δεν είχε κανένας φωτογραφομηχανή. Αν ερχόταν κάποιος επαγγελματίας φωτογράφος με την «ξυλογαϊδούρα μηχανή» να βγάλει φωτογραφίες θα γέμιζε ένα καλάθι αυγά. Έτσι έπρεπε να πουλήσει τα αυγά για να πάρει πλάκες [φιλμ] να πάει στο άλλο χωριό. Δύσκολοι καιροί για πρίγκηπες βλέπετε. Παρ';όλα αυτά εγώ παραθέτω μια τέτοια φωτογραφία από το καρναβάλι του χωριού μου. Πίστεύω να ήταν την Καθαρά Δευτέρα του 1952-53.

Οι μπαρμπούτες που φοράγανε για να μη φαίνεται η φάτσα τους και να μη γνωρίζονταν, ήταν αυτοσχέδιες από κανα δυσκολοεύρετο χαρτόνι ή από κάποια φλούδα γλυκοκολόκυθου. [Μπαρμπούτες λέγονταν οι προσωπίδες που είχαν στις πανοπλίες τους οι ιππότες του Μεσαίωνα]. Την τελευταία λύση πάντως την έδινε η μουτζούρα από το τηγάνι ή ο κατάμαυρος φούρνος.

Πολλοί έφευγαν από το χωριό μας για τα διπλανά χωριά μασκαρεμένοι για να κάνουν την πλάκα τους και να κονομίσουν κανένα χαρτζιλίκι ή αυγό.

Τα γλέντια πάντως κορυφώνονταν στην πλατεία και εκεί ήταν ευκαιρία να γνωριστούν καλύτερα οι νιοί και οι νιές που άλλη ημέρα ούτε από μακρυά δεν

μπορούσαν να αντικρίσουν τον αγαπημένο τους.
</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/02/katharh-deftera.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/02/katharh-deftera.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/02/katharh-deftera.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-02-14T10:46:30+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Ελληνική Ενδυμασία και Έλληνες Ζωγράφοι</title>
   <description><![CDATA[<p>(Από 21/1/2008 έως 30/5/2009)

το μεταφέρω όπως ακριβώς το αναφέρει το δελτίο τύπου του Υπουργείου Πολιτισμού</p>

<p>"Η Έκθεση είναι αφιερωμένη στην απεικόνιση του ελληνικού τοπικού ενδύματος σε έργα ζωγραφικής Ελλήνων καλλιτεχνών του 19ου και του 20ού αιώνα. Έργα επιφανών καλλιτεχνών, από την Ομάδα του Μονάχου μέχρι τον Θεόφιλο και τον Τσαρούχη. Λάδια, υδατογραφίες, ακουαρέλες και ακρυλικά. Πορτρέτα και πολυπρόσωπες παραστάσεις. Ποικίλες εικαστικές εκδοχές με θέμα την ελληνική παραδοσιακή ενδυμασία, ανεξάρτητα από την εποχή που φιλοτεχνήθηκαν και τον καλλιτέχνη, ''στέκουν'' δίπλα σε ενδυματολογικά σύνολα ή μεμονωμένα εξαρτήματα της μουσειακής συλλογής του Λυκείου των Ελληνίδων (τέλη 19ου - αρχές 20ού αι.) και καλούν τους επισκέπτες σε συγ-κρίσεις.</p>

<p>Πόσο πιστά αποτυπώνονται στον καμβά τα ενδυματολογικά σύνολα και πόσο μπορεί να ενδιαφέρει η ενδυματολογική τεκμηρίωση έναν καλλιτέχνη; Πόσο μπορεί να παραλλάσσει το ίδιο ένδυμα στο έργο διαφορετικών ζωγράφων; Πόσο ασφαλή είναι τα ενδυματολογικά στοιχεία που μεταφέρουν; Πώς και σε ποιο βαθμό αποκρυσταλλώνονται μέσα στα όρια του τελάρου, η αισθητική διάσταση της φορεσιάς, οι διαφορετικές χρήσεις και λειτουργίες της, η εξέλιξή της στο πέρασμα του χρόνου; Και ποιοι είναι οι παράγοντες που κάθε φορά επηρεάζουν ή καθορίζουν τις θεματογραφικές επιλογές των καλλιτεχνών; Είναι μερικά από τα ζητήματα που αναπτύσσονται μέσα από την αντιπαραβολή μεταξύ ενδύματος και εικαστικής δημιουργίας. Τα θέματα διαρθρώνονται σε επίπεδα, επιτρέποντας ποικίλες ''αναγνώσεις'' και διαφορετικό βαθμό εμβάθυνσης.</p>

<p>Πέρα από το πρωτογενές υλικό, που βασίζεται στη μουσειακή ενδυματολογική συλλογή του Λυκείου των Ελληνίδων, αλλά και σε παραχωρήσεις αυθεντικών εξαρτημάτων από ιδιώτες, οι αναπαραγωγές των έργων ζωγραφικής προέρχονται από τις συλλογές της Εθνικής Πινακοθήκης - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου, της Βουλής των Ελλήνων, του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, του Μουσείου Μπενάκη, του Ιδρύματος Α.Γ. Λεβέντη, του Ιδρύματος Ε. Κουτλίδη, του Ιδρύματος ''Γιάννης Τσαρούχης'', του Λαογραφικού-Ιστορικού Μουσείου Λάρισας, της Δημοτικής Πινακοθήκης Λάρισας - Μουσείου Γ.Ι. Κατσίγρα, της Πινακοθήκης Αβέρωφ, της Δημοτικής Επιχείρησης Πολιτιστικής Ανάπτυξης του Δήμου Πατραίων, καθώς και από ιδιωτικές συλλογές. "</p>

<p align="right">Συντάκτης

Τάνια Βελίσκου, μουσειολόγος
</p>

<p align="left">   

 <u>Ενότητες της Έκθεσης</u> 

 

Α. Εισαγωγή: Η απεικόνιση του ελληνικού τοπικού ενδύματος σε έργα ζωγραφικής του 19ου και 20ού αι.

Β. Φάσεις και τάσεις της ελληνικής ζωγραφικής με έμφαση στην αναπαράσταση της φορεσιάς. Ζητήματα ακρίβειας, εγκυρότητας και πιστότητας

Γ. Αποκλίσεις της ίδιας ενδυματολογικής παραλλαγής σε έργα διαφορετικής γενιάς, σχολής και ύφους

Δ. Θεματογραφικές επιλογές και ερεθίσματα των Ελλήνων καλλιτεχνών

Ε. Οι απεικονίσεις ενδυμασιών σε ζωγραφικά έργα ως μαρτυρίες της ενδυματολογικής εικόνας της Ελλάδας</p>

<p align="left">Τα σημαντικότερα εκθέματα της έκθεσης ανά θεματική ενότητα είναι:

Σιγκούνι Αργολιδοκορινθίας,

Ανδρική ενδυμασία, τα ρασοζίπουνα, από το Πυργί της Χίου,

Γυναικεία γιορτινή ενδυμασία από την Παραμυθιά Ηπείρου

Κούκλα με χωρική ενδυμασία από τη Ζάκυνθο (από τη συλλογή κουκλών του Λυκείου των Ελληνίδων που δώρισε η βασίλισσα Όλγα) 

 

Ωράριo:

Χειμερινό: Δευτέρα-Παρασκευή: 10.00-14.00

Το Μουσείο είναι κλειστό τον μήνα Αύγουστο.</p>

<p align="left">Εισιτήρια:

Είσοδος ελεύθερη 

 
</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/ellhnikh-endymasia-kai-ellhnes-zwgrafoi.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/ellhnikh-endymasia-kai-ellhnes-zwgrafoi.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/ellhnikh-endymasia-kai-ellhnes-zwgrafoi.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-01-26T13:08:26+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Κρητική Μαντινάδα</title>
   <description><![CDATA[<p>Γραμμένη από τον Ηρακλειώτη Κρητικολάτρη Γιώργο Αποστολάκη που πέρασε από την Καλαμάτα το Σεπτέμβριο του 2002.</p>

<p>Χαρά για μένα ανέλπιστη στη ζήση μου ετούτη

Ήτονε και η γνωριμιά του Κώστα Μπαλαφούτη.

Βαστά την, την παράδοση κι κείνος σαν κι εμένα

Κι έχουν πολλά τα χέρια του γιά τα παλιά γραμμένα.

Γράφει για τον παλιό καιρό, πως ζούσανε ο κόσμος

Την εποχή που μύριζε βασιλικός και δυόσμος.

Γράφει για επαγγέλματα παλιά και ξεχασμένα

Απού σαν δύσκολα, βαρά, μα';σαν και τιμημένα.

Τσι μέρες που δεν είχαμε ηλεκτρισμό στον τόπο

Κι ήτονε δύσκολη παλλά η ζήση των ανθρώπω.

Ξηγά πως εδουλεύανε ο κάλφας, ο ντελάλης

Ο καρεκλάς, ο σαμαράς ξεφτίλας και χαμάλης.

.........................................................................

Ο γαλατάς, ο γιαουρτάς, η υφάντρα, ο βαρκάρης

Ο βαρελάς, ο τσιμπουκάς, σπετσιέρης και φουρνάρης.

Γραμματικός, κανταριτζής, σκάλος και κεροπλάστης

Χτηνίατρος και δερματάς, γλυκοζαχαροπλάστης.

............................................................................

Φωτογραφίες μπόλικες τα φύλλα ντου στολίζουν

Που περασμένες εποχές σε όλους μας θυμίζουν.

.............................................................................

Αυτή η φιλιά που δέσαμε να μείνει στον αιώνα

Να 'μαι συμπαραστάτης του σε όλο τον αγώνα.

Στον φίλο Κώστα εύχομαι, ολόψυχα υγεία

Ολοχρονίς να 'χει χαρές, του Θιού την ευλογία.</p>

<p><img title="Ελληνική Λαϊκή Σοφία" style="WIDTH: 133px; HEIGHT: 172px" height="357" alt="" src="http://cretashop.gr/gr/imagesgr/booksgr/9601407553.gif" width="288" align="left" />Ο φίλος Γιώργος Αποστολάκης έχει κάνει σοβαρή λαογραφική δουλειά με έρευνα στο γάμο και τα προξενειά και σε πολλά άλλα σπουδαία παλιά θέματα. Εμένα μου έστειλε σαράντα τέτοια δίστιχα, που αναφέρονται στα δύστυχα χρόνια της Ελληνικής ζωής που ζωντανεύουν τα παλιά μου επαγγέλματα.

Να είναι καλά του εύχομαι και να μη σταματήσει ποτέ να γράφει.

Τον ευχαριστώ, όπως και πολλούς άλλους επώνυμους και ανώνυμους, που με βοήθησαν με τις πληροφορίες τους, να συμπληρώσω αυτό το βιβλίο.</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/krhtikh-mantinada.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/krhtikh-mantinada.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/krhtikh-mantinada.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-01-26T12:51:31+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Εξολοθρευτές Εντόμων - Βότανα</title>
   <description><![CDATA[<p>Από τα πανάρχαια χρόνια οι άνθρωποι προσπαθούσαν να κάνουν πιο άνετη τη ζωή τους ανάλογα με τις εποχές που έζησαν. Αντιμετώπισαν την πείνα που ήταν και το κυρίαρχο θέμα για την επιβίωση. Ανακάλυψαν τις προβιές και τα σκεπάσματα του σώματος με δέρματα ζώων και αργότερα με υφάσματα. Τακτοποιήθηκαν σε προσωρινά ή μόνιμα καταφύγια και ανακάλυψαν τη  φωτιά.

Έτσι μπορούσαν να απομονώσουν πολλούς εχθρούς. Για την ασφάλειά τους βρήκαν τα αυτοσχέδια και τα εξελισσόμενα όπλα κυνηγίου και έτσι εύρισκαν πιο εύκολα τροφή και εξόντωναν πολλούς εχθρούς.

Η φύση έχει προικίσει όλα τα πλάσματά της με αμυντικούς μηχανισμούς. Έτσι βλέπουμε τα κερατοειδή ζώα να προφυλάσσονται με τα κερατά τους. Άλλα προφυλάσσονται με την ταχύτητά τους, άλλα με την παραλλαγή τους. Υπάρχουν ζώα που προφυλάσσονται από τη δυσοσμία τους και άλλα με τα εκρηκτικά τους αέρια που δεν είναι μακριά μας. Βλέπε νυφίτσες  και άλλα. Έτσι εξασφαλίζεται η διαιώνιση του είδους.

Μερικοί εχθροί που είναι αόρατοι και άλλοι ορατοί, όπως τα μικρόβια και μικροοργανισμοί, τα μικρά έντομα και οι μύγες και τα άλλα που είναι πτερωτά, πολλαπλασιάζονται  σε δισεκατομμύρια. Έτσι όσες απώλειες και να έχει το είδος, αυτά πάντα θα υπάρχουν και υπάρχουν. Μπορεί να μην είναι επικίνδυνα αλλά είναι ενοχλητικά. Βλέπε μύγες, κουνούπια, ακρίδες και άλλα. Άλλα από αυτά καταστρέφουν την παραγωγή του ανθρώπου και άλλα το ίδιο του το σώμα.

Ο άνθρωπος για αμυντικά του όπλα από ένστικτο, έχει το τρέξιμο, την παραλλαγή, την πάλη και άλλα. Κυρίαρχο όμως και πέραν του ενστίκτου είναι το μυαλό  Αυτό μηχανεύεται τρόπους επιβίωσης και αντιμετώπισης κινδύνων και καταστροφών.

Τα έντομα, όσο μικρά και αν είναι, όπως οι αόρατες σκνίπες του προκαλούν παρενοχλήσεις. Χωρίς δισταγμό το πρώτο που έχει να κάνει είναι να κάνει  χρήση των χεριών για την απομάκρυνσή τους.

Τα ζώα διαθέτουν το τρίχωμά τους και ακόμη και την ουρά τους για την προστασία τους. Άλλα, που τα λέμε παχύδερμα, δεν καταλαβαίνουν τίποτα από αυτά τα έντομα και όσα ενοχλούνται καλύπτουν το σώμα τους με λάσπη και άλλες βρομιές.

Από παρατηρήσεις που έκαναν οι άνθρωποι είδαν ότι πολλά έντομα δεν αντέχουν τις έντονες ή και άσχημες μυρωδιές. Η μυρωδιά του σκόρδου είναι ένα αποτελεσματικό αμυντικό όπλο. Όταν το φάει κάποιος διατηρεί την έντονη μυρωδιά του για πολλές ώρες. Έτσι όσα έντομα τον πλησιάσουν εξωτερικά ή εσωτερικά μιας και δεν αντέχουν τη βρόμα του σκόρδου μετατοπίζονται και ο άνθρωπος ανακουφίζεται . Κάνει καλό λένε στις πληγές και στα κεντρίσματα των μικροοργανισμών. Φυσικά επενεργούν και τα συστατικά του σκόρδου εκτός από την μυρωδιά του.

Εκτός λοιπόν από την χρήση των εντομοκτόνων που ανακάλυπταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν και τα πιο κάτω.</p>

<p>* ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ

Ο Βασιλικός έχει έντονη τη μυρωδιά του και ακόμη και αν μαραθεί η ξεραθεί την έχει. Χρησιμοποιείται στην μαγειρική, φαρμακευτική, αρωματοποιία και αλλού. Οι νοικοκυρές βάζουν γλάστρες στα παράθυρα και τα έντομα δεν μπαίνουν μέσα από τα ανοικτά παράθυρα  Βάζουν οι κηπουροί βασιλικό στις μελιτζάνες και στα κηπευτικά τους ,χωρίς πολλές φορές να ξέρουν το γιατί.. Λένε ότι τα βάζουν για τη γονιμοποίηση και άλλα. Δεν αποκλείονται τα άλλα, αλλά ο κύριος στόχος είναι να φεύγουν οι σκνίπες από τα φυτά που κοντά τους είναι ο βασιλικός.
</p>

<p>
* ΡΙΓΑΝΗ

 Η Ρίγανη έχει έντονη μα ευχάριστη μυρωδιά. Εκτός από το ριγανόλαδο και τη χρήση της στις σαλάτες, που εκτός των άλλων περιορίζουν και τα αέρια του πεπτικού συστήματος, χρησιμοποιείται και στα αλλαντικά. Η έντονη μυρωδιά διώχνει τα μικρόβια και έτσι τα αλλαντικά   διατηρούνται  πιο  πολύ.

Υπάρχει και ένα άλλο τέτοιο αρωματικό που μου διαφεύγει το όνομά του και δίνει τη χαρακτηριστική μυρωδιά στον παστουρμά. Έχει κίτρινα μικροσκοπικά λουλουδάκια που και αποξηραμένα διατηρούν το βαρύ χαρακτηριστικό τους άρωμά.


* ΛΕΒΑΝΤΑ
 Η λεβάντα μπαίνει στα ρούχα για απομάκρυνση του σκόρου και του σαρακιού. Τώρα φυσικά υπάρχουν συνθετικά αρώματα που αντικαθιστούν τα φυσικά στο μεγαλύτερό τους μέρος. Βλέπε Ναφθαλίνη και Βαπόνα και πολλά άλλα.

Την ίδια δουλειά και χρησιμότητα μπορούν να έχουν και τα φυτά ΑΠΗΓΑΝΟΣ και ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ. Γνωρίζουμε όλοι ότι στα νεκροταφεία φυτεύουν κυπαρίσσια γιατί εξουδετερώνουν την πτωμαϊνη και όλες τις έντονες μυρωδιές. Αν βάλουμε στο σπίτι ένα κλαδί κυπαρισσιού απομακρύνονται τα έντομα από την έντονη μυρωδιά του.</p>

<p>
* ΑΛΑΤΙ

Το αλάτι είναι και αυτό αντισηπτικό γιατί με την δύναμη της αλμύρας δεν πλησιάζει έντομο στο αλατισμένο κρέας, μπακαλιάρο,  αποξηραμένο χταπόδι , τσίρους και άλλα ψαρικά.


* ΛΑΔΙ

 Το λάδι πνίγει τα έντομα που θέλουν να το φάνε και έτσι ότι βάλουμε σε λάδι διατηρείται για πολύ καιρό. Είναι αντισκωρικό και έτσι δεν καταστρέφει και το δοχείο που το βάζουμε όπως συνήθως λέγεται για «το κακό ξύδι που χαλάει το αγγειό του», γιατίσκουριάζει τα σιδερένια δοχεία που το βάζουν.


* ΜΕΛΙ

Το μέλι σαν συντηρητικό χρησιμοποιείται στην παστελοποιία γιατί τα έντομα που θα έτρωγαν το μέλι ή το σησάμι πνίγονται ή κολλάνε και έτσι τα προϊόντα διατηρούνται και σ'; αυτό. Κάνει καλό στις πληγές και στα στομάχια και σε πολλά άλλα πράγματα.


* ΦΩΤΙΑ

 Η φωτιά μας προστατεύει από τα έντομα γιατί καίγονται τα φτερά τους, τυφλώνονται, ζεσταίνονται και δεν πλησιάζουν τον άνθρωπο που την χρησιμοποιεί Όλα τα φαγητά που βράζουμε, ψήνουμε, ζεσταίνουμε με τη φωτιά σκοτώνονται τα μικρόβια και τα φαγητά είναι για μας υγιεινά.


* Ο ΠΑΓΟΣ

 Όλα τα πλάσματα του θεού έχουν κάποιες συνθήκες που μπορούν να ζήσουν. Η ανατροπή των συνθηκών, αυτόματα φέρνει και το θάνατο.  Όταν βάζουμε κάποιο κρέας ή φαγητό στην κατάψυξη, σκοτώνουμε τους μικροοργανισμούς που δεν μπορούν να ζήσουν σε μηδενικές θερμοκρασίες.


* Ο ΚΑΠΝΟΣ

Ο καπνός πνίγει τα μικρόβια και δεν ζούν στα καπνισμένα μέρη. Βλέπε καπνιστό κρέας, λουκάνικα και άλλα .Έτσι τα τρόφιμα τα καπνιστά είναι υγειινά και διατηρούνται πολύ καιρό.


* Ο ΑΕΡΑΣ

Ο αέρας μας δίνει ζωή σε κανονικές συνθήκες. Όταν κάποιο προϊόν διατηρηθεί σε κενό αέρος δεν επηρεάζεται από τα έντομα Μα και ο άνθρωπος σε έλλειψη αέρος ή οξυγόνου πεθαίνει και μάλιστα πολύ σύντομα.


* ΜΗΧΑΝΙΚΑ ΜΕΣΑ .

Στα μηχανικά μέσα, όπως είναι η μυγοσκοτώστρα, οι εντομοπαγίδες, οι κολλητικές ταινίες και τα αποθητικά φιδάκια και άλλα που αντικατέστησαν τις καιόμενες κοπριές των ζώων, μπορούμε να βάλουμε και τα εντομοκτόνα.Πολλά από αυτά έχουν δυσάρεστη οσμή και άλλα ίσως και πιό ύπουλα ευχάριστη για μάς.Αλλα έχουν μηχανικό και χημικό συνδυασμό και άλλα καυστικό όπως τα φωτιστικά που με το ρεύμα δημιουργούν κεραυνούς που σκοτώνουν τα μικρόβια.

Για τα κουνούπια που κάθε καλοκαίρι μας κάνουν αφόρητη τη ζωή έχουμε, τις Κρατικές επεμβάσεις στα έλη και λιμνάζοντα νερά.Υπάρχουν επίσης και τα συνεργεία απολύμανσης των Δημόσιων χώρων.

Η δοκιμή για κουνούπια σε ελώδη μέρη γίνεται με πειραματόζωο τον ίδιο τον άνθρωπο. Μπαίνει κάποιος σε εστία κουνουπιών με μαγιό πρίν και μετά τη χρήση των εντομοκτόνων. Ετσι γίνεται η καταμέτρηση. Η ανοσία ορισμένων ατόμων είναι χαρακτηριστική όπως και η υπερευαισθησία κάποιων άλλων που δεν ανέχονται και το παραμικρό άγγιγμα.

Ανέκαθεν υπήρχαν γιατροσόφια γιά τέτοιες περιπτώσεις. [Βλέπε βιβλίο μου ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΑ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΑ έκδοση 2004 σελ 278-284].

Για τους κοριούς υπάρχει η απλή σκέψη ότι δεν μπαίνουν στο νερό. Εάν τα πόδια του κρεβατιού ακουμπούν σε νερό οι κοριοί δεν ανεβαίνουν.Οι κοριοί όμως κατεβαίνουν και από το ταβάνι.Τότε λοιπόν τί γίνεται.

Στα ψαράδικα γεμίζουν διάφανες σακκούλες  με νερό και οι μύγες δεν πλησιάζουν τα ψάρια γιατί φοβούνται το νερό που αντανακλά τοφως του ήλιου και τους φαίνεται για μεγάλο μάτι. Το ίδιο μπορείτε να κάνετε και στα παραθυρά σας και να μείνετε ήσυχοι ότι δεν θα σας ενοχλήσει ούτε μία μύγα.


* ΚΡΕΜΜΥΔΙΑ.
 Τα κρεμμύδια έχουν διουρητηκές ιδιότητες και αποθούν και αυτά, τα διάφορα έντομα. Το κακό με αυτά είναι ότι με το σπίρτο που διαθέτουν κλαίμε όταν τα καθαρίζουμε. Για να μη δακρύζουν λοιπόν τα μάτια μας λένε μερικοί ότι πρέπει να τα βρέχουμε, άλλοι λένε ότι πρέπει να καρφώνουμε στη μύτη του μαχαιριού ένα κρυμμύδι, όση ώρα καθαρίζουμε τα άλλα και τότε δεν θα κλαίμε πολύ. Το πιο αστείο και πιο αποτελεσματικό είναι να βάλουμε μια φλούδα κρεμμυδιού στο κεφάλι μας. Τότε όσο αστείο και να μας φαίνεται και ένα σακκί κρεμμύδια να καθαρίσουμε δεν θα δακρύσουν τα μάτια μας και ούτε θα τρέχει η μύτη μας.
</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/exolothreftes-entomwn-botana.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/exolothreftes-entomwn-botana.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2009/01/exolothreftes-entomwn-botana.html#comments</comments>
   <dc:date>2009-01-12T14:18:56+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
  <item>
   <title>Τα πρώτα Λιοτρίβια</title>
   <description><![CDATA[<p>Το πρόβλημα που παρουσιάστηκε στους πρώτους παραγωγούς λαδιού ξεπεράστηκε σταδιακά με την τελειοποίηση των ελαιοτριβίων  που και σήμερα ακόμη εξελίσσονται.

Πρώτο στάδιο ήταν η σύνθλιψη των καρπών με τα χέρια. Αργότερα χρησιμοποίησαν τεχνικά μέσα όπως χτύπημα των καρπών με ξύλα και πέτρες. Μετά χρησιμοποίησαν πέτρες που είχαν τεχνικά αυλάκια για τη συλλογή του λιόζουμου με το αναμεμειγμένο λάδι. Ένα τέτοιο υποτυπώδες πιεστήριο βρέθηκε στη Μάνη σε σχήμα αυγού. Με τα χέρια οι άνθρωποι πίεζαν τις ελιές στην κεφαλή του αυγού και με τη ροή του ζωμού σε μικρό αυλάκι που πήγαινε σε κάποιο δοχείο για τον διαχωρισμό.

Παρόμοιο πιεστήριο βρέθηκε στη Μονή Σινά.

Επόμενο στάδιο ήταν το κυλινδρικό πιεστήριο που πολτοποιούσε τις ελιές σε επίπεδη επιφάνεια. Την ίδια εποχή σε άλλα μέρη χτυπούσαν τις ελιές με κόπανους για την σύνθλιψή τους. Στη συνέχεια ανακαλύφθηκαν τα περιστρεφόμενα λιθάρια που πατούσαν τις ελιές. Αρχικά η κίνηση των λιθαριών γινόταν με χειροκίνητα πιεστήρια. Αργότερα κατέληξαν στα ιππήλατα, ζωήλατα και τέλος στα μηχανοκίνητα μέσα. Χρειάστηκε να περάσουν πολλοί αιώνες ώσπου να φτάσουμε στα υπερσύγχρονα πιεστήρια με φυγοκεντρικούς διαχωριστήρες και αυτόματη συσκευασία των προϊόντων του λαδιού. Η ποιοτική του διαβάθμιση πάλι είναι οκαθοριστικός παράγων που κανονίζει και την τιμή του. Τα Κάπα καθορίζουν την οξύτητα και την οικολογική ή μη καλλιέργειά του. Ημεγάλες παραγωγικές χώρες είναι κυρίως οι Μεσογειακές που το κλίμα ευνοεί την ανάπτυξη των ελειόδενδρων.

Για να καταλάβουμε τις δυσκολίες που υπήρχαν πρίν πενήντα και ακόμη και σαράντα χρόνια πρέπει να ανατρέξουμε σε μια τυπική μονάδα παραγωγής μιάς αγροτικής οικογένειας.

Το λεγόμενο Ελαιοπερίβολο, ασχέτως της εκτάσεως και της περιοχής που βρίσκεται θέλει τις εξής εργασίες.

Πρώτον φύτεμα των δένδων.

ΠΑΡΑΦΥΑΔΕΣ
Τούτο γινόταν με παραφυάδες κοινώς λεγόμενα κολορίζια. Τα κολορίζια ξεχωρίζονταν από τη βάση της μεγάλης ελιάς και μεταφυτεύονταν αυτούσια σε λάκους μικρού σχετικά βάθους, ανά έξι μέτρα σε κάθετες και οριζόντιες σειρές. Ετσι τα δένδρα όσο μεγάλα και αν ήσαν δεν θα εμπόδιζε το ένα την ανάπτυξη του άλλου.

ΓΡΟΘΑΡΙΑ
 Τα γροθάρια δεν ήταν τίποτα άλλο παρά κορμοί από μικρές ελιές που σχηματίζονταν από τις παραφυάδες. Ξεριζόνονταν και κλαδεύονταν τα φύλλα τους. Στη συνέχεια φυτεύονταν και αυτά με τον ίδιο πάντα τρόπο. Το πλεονέκτημα σε αυτό το είδος φύτευσης ήταν ότι οι φούντες σχηματίζονταν ψηλά και δεν τις έφταναν τα κατσίκια και τα πρόβατα. Επί πλέον ο κορμός ήταν έτοιμος και αν εύρισκε κατάλληλο έδαφος η ελιά σε λίγο χρόνο ήταν έτοιμη. Η φύτευση γινόταν και γίνεται από τον Νοέμβριο που το χώμα είναι υγρό από τις βροχές μέχρι το τέλος της Ανοιξης.

ΑΓΡΙΛΙΈΣ
 Οι άγριες ελιές που υπάρχουν σε κάποιο λόγγο μπολιάζονται με μάτια από ήμερες ελιές και όταν ο λόγγος γίνει χωράφι τότε αυτές είναι έτοιμες για παραγωγή. Το κακό σε τέτοιες περιπτώσεις ήταν ότι άλλος είχε τις ελιές και άλλος είχε δηλώσει στο Δασαρχείο να κάνει χωράφι κάποπιο λόγγο. Τέτοια παραδείγματα ήταν πολλά στα χωριά της Μεσσηνίας. Μπορούσε κάποιος να έχει αρκετές ελιές χωρίς να έχει στην ιδιοκτησία του κάποιο χωράφι. Το φαινόμενο τούτο σταμάτησε όταν αυξήθηκαν τα ελαιόδενδρα και οι αγρότες είχαν δικά τους χωράφια. Αποχωρούσαν από την ιδιοκτησία του δένδρου μετά από κάποια αποζημίωση.

Σήμερα υπάρχουν οργανωμένοι χώροι που φυτεύονται μικρές αγριλιές που οι καλλιεργητές ξερίζωσαν μέσα από λόγγους και ακαλλιέργητες περιοχές.  Λένε ότι για να φυτρώσει μιά άγρια ελιά πρέπει το κουκούτσι να περάσει από στομάχι πουλιού. Ισως να έχουν γίνει δοκιμές με κουκούτσια άγριας ελιάς και η απόδοσή τους νε μην είναι ικανοποιητική.

ΜΟΣΧΕΥΜΑΤΑ
Τα μοσχεύματα είναι κορμοί κλαδιών που είναι χωμένα στο χώμα. Εκεί με την υγρασία που υπάρχει είτε από βροχές είτε από πότισμα φυτρώνουν βλαστοί. Οι βλαστοί αυτοί απομονώνονται όταν μεγαλώσουν και γίνονται παραφυάδες. Τελευταία οι μικροί κορμοί κόβονται σε μικρά κομμάτια και φυτεύονται, είτε απ';ευθείας στοχώμα, είτε σε σακκούλες ή τενεκέδες παλιούς από λευκοσίδηρο. Εκεί κλαδεύονται ποτίζονται και όταν φτάσουν τα κλαδιά σε ύψος περίπου ένος μέτρου μεταφυτεύονται στις κανονικές και οριστικές τους θέσεις μέσα στα χωράφια. Οκίνδυνος καταστροφής από φυτοφάγα ζώα εξέλειψε γιατί δεν υπάρχουν κοπάδια τέτοιων ζώων.</p>
]]></description>
   <link>http://laografos.pblogs.gr/2008/12/ta-prwta-liotribia.html</link>
   <guid>http://laografos.pblogs.gr/2008/12/ta-prwta-liotribia.html</guid>
   <comments>http://laografos.pblogs.gr/2008/12/ta-prwta-liotribia.html#comments</comments>
   <dc:date>2008-12-19T13:02:00+02:00</dc:date>
   <dc:creator>Gianna B</dc:creator>
  </item>
 </channel>
</rss>
